Cursus: Krachtig in je School

APA

Bernaerts, W., Cuypers, W., De Neve, D., Geeraerts, K., Keunen, M., Leroy, A., Peetroons, S., Van Hoorick, S., Smets, W. & Van Calsteren, K. (2023). Krachtig in je school [cursus]. Antwerpen: Karel de Grote-Hogeschool Verkorte Educatieve Bachelor Leraar Secundair Onderwijs

Samenvatting

De cursus is opgebouwd rond verschillende fundamenten. Zelfregulatie wordt besproken in het fundament leren leren, namelijk als een van de drie pijlers van leren leren. Die drie pijlers zijn: 

• werkhouding
• zelfregulatie
• effectief leren (leerstrategieën) 

Naast de cursus is er een digitaal leerpad rond zelfregulatie. 

Wat leren we daaruit? 

Zelfregulatie = de mate waarin leerlingen metacognitief, motivationeel en gedragsmatig betrokken zijn bij hun eigen leerproces. Het is een dynamisch proces met als doel tot levenslang leren te komen. Zelfregulatie is dus niet alleen een middel, maar ook een doel op zich, omschreven als transversaal leerdoel: 13.16: De leerlingen reguleren hun leeropvattingen, hun leerproces en hun leerresultaat aan de hand van een werkwijze en strategieën.

Een belangrijke voorwaarde om als leerling zelfregulerend te leren en dus een actieve rol te gaan spelen in het eigen leerproces, is dat de leerling gemotiveerd is om dat te doen. Zonder motivatie wordt zelfregulatie regulatie! 

Daarnaast is er een link met de executieve functies, de processen die ons gedrag sturen. 

Zelfregulatie is een cyclisch proces dat bestaat uit voorbereiding (oriëntering, planning, motivatie), uitvoering (zelfobservatie en monitoring) en reflectie (evalueren, aanpassen). Dit proces wordt telkens opnieuw herhaald. 

De leerkracht heeft bij elk van deze fases een rol te vervullen. 

Nut voor praktisch deel

Samen met de cursus Leren en ontwikkelen A was dit de eerste kennismaking met het begrip zelfregulatie. Ik was onmiddellijk getriggerd door dit gegeven omdat hier voor mij alles samenkomt. Het doel van elke leerkracht is leerlingen iets bijbrengen. Om dat te kunnen doen, moet die leerkracht over verschillende vaardigheden beschikken, van het formuleren van lesdoelen tot goed klasmanagement, van het kiezen van de geschikte didactische methode tot het inzetten van de juiste evaluatietools, van het geven van expliciete directe instructies tot het samenstellen van krachtig lesmateriaal. 

De leerkracht kan heel veel tools en vaardigheden inzettten, maar de laatste stap, de transfer van leerkracht naar leerling, moet de leerling zelf doen. De leerkracht kan daarbij alleen maar zo goed mogelijk begeleiden en de leerling handvaten aanreiken om dat zelfregulerend vermogen zo goed mogelijk aan te scherpen. 

De realisatie dat dit een continu en levenslang proces is, maakt dit onderwerp alleen maar waardevoller.